Wie €500.000 nalaat aan twee kinderen, betaalt zonder planning al snel €45.000 aan erfbelasting. Wie zijn vermogen structureel heeft overgedragen, betaalt op diezelfde nalatenschap aanzienlijk minder — soms vrijwel niets. Het verschil zit niet in belastingontwijking, maar in tijdig gebruik van de instrumenten die de wetgever daarvoor heeft bedoeld: schenken, vruchtgebruik via certificaten, en de juiste juridische structuur.
Dit artikel legt uit hoe erfbelasting in 2026 werkt, welke vrijstellingen gelden en welke drie strategieën het grootste effect hebben voor vermogende particulieren, DGA's en oud-ondernemers.
Hoe werkt erfbelasting in 2026?
Erfbelasting wordt geheven over alles wat iemand ontvangt uit een nalatenschap, boven de persoonlijke vrijstelling. De tarieven en vrijstellingen per 2026:
Vrijstelling kinderen: €26.230 per kind (eenmalig). Wat een kind boven dit bedrag erft, wordt belast.
Tarieven voor kinderen (en kleinkinderen): - 10% over de eerste €158.669 boven de vrijstelling - 20% over alles daarboven
Voorbeeld: U overlijdt met een nalatenschap van €800.000 en twee kinderen. Elke kind erft €400.000. Na aftrek van de vrijstelling (€26.230) resteert €373.770 belastbaar. Erfbelasting per kind: 10% × €158.669 = €15.867 + 20% × (€373.770 − €158.669) = 20% × €215.101 = €43.020. Totaal per kind: €58.887. Voor twee kinderen samen: €117.774. Dat is 14,7% van de totale nalatenschap.
Met een structuurplan — consequent toegepast over vijftien jaar — kan dat bedrag meer dan halveren.
Strategie 1: jaarlijks schenken binnen de vrijstelling
De krachtigste vorm van erfbelastingbesparing is ook de eenvoudigste: vermogen systematisch overdragen terwijl u nog leeft. Wat u tijdens uw leven overdraagt, valt niet meer in uw nalatenschap en wordt dus nooit belast met erfbelasting.
In 2026 mag u elk jaar €6.908 per kind belastingvrij schenken. Eénmalig mag u dat bedrag ophogen naar €33.129 per kind (de verhoogde vrijstelling, voor kinderen tussen 18 en 40 jaar). Voor schenkingen aan kleinkinderen en andere derden geldt een jaarlijkse vrijstelling van €2.767.
De kracht zit in herhaling. Stel: u heeft twee kinderen en schenkt elk jaar het volledige bedrag van €6.908 per kind. Dat is €13.816 per jaar. Over twintig jaar is dat €276.320 die uw nalatenschap heeft verlaten — belastingvrij, zonder notariskosten per transactie. Had u dit bedrag in de nalatenschap gehouden, dan had u bij het huidige tarief (gemiddeld circa 15%) ruwweg €41.000 erfbelasting betaald over dat bedrag.
Maakt u in jaar één ook gebruik van de eenmalig verhoogde vrijstelling, dan draagt u in dat eerste jaar €33.129 + €6.908 = €40.037 per kind over. Bij twee kinderen is de overdracht in één jaar €80.074 — volledig belastingvrij.
Strategie 2: vermogen onderbrengen in een Familie BV met STAK
Schenken van privévermogen lost het erfbelastingprobleem gedeeltelijk op, maar heeft één nadeel: het vermogen verlaat uw directe controle. U kunt de schenking niet terugdraaien als de omstandigheden veranderen. Voor grotere vermogens is er een structuur die beide problemen tegelijk oplost: de combinatie van een Familie BV en een Stichting Administratiekantoor (STAK).
De werking is als volgt. De STAK houdt de aandelen van de Familie BV. De kinderen ontvangen certificaten van de STAK — waardepapieren die recht geven op het economisch rendement, maar niet op stemrecht. U als ouder zit in het STAK-bestuur en houdt daarmee de zeggenschap: u beslist over beleggingen, uitkeringen en wijzigingen in de structuur, ook nadat u de economische waarde aan de kinderen heeft overgedragen.
Het fiscale voordeel van de STAK-certificatenstructuur zit in de opbouw. Doordat certificaten bij de uitgifte €0 waard zijn (de Familie BV start met een lening die gelijk is aan de inbreng), is de initiële overdracht aan de kinderen belastingvrij. De waardestijging die daarna optreedt — door rendement én door jaarlijkse aflossing van de lening — valt toe aan de certificaathouders. Maar doordat die waardestijging plaatsvindt ná de uitgifte, heeft u op het moment van overdracht geen belastbaar moment gecreëerd.
Dit is een fundamenteel verschil met een rechtstreekse schenking: bij de STAK-constructie hoeft u géén jaarlijkse schenkbelasting te betalen over de waardestijging in de Familie BV. De kinderen zijn economisch eigenaar van een groeiend vermogen, zonder dat u elk jaar een nieuwe belastingbare overdracht doet.
De jaarlijkse schenkingen blijven wél in beeld — maar dan als instrument om de lening van de Holding aan de Familie BV geleidelijk af te lossen, zodat de netto waarde van de Familie BV (en dus de certificaten) jaar na jaar stijgt.
Strategie 3: vruchtgebruik en economisch rendement bij de kinderen
Een derde aanpak — die goed combineert met de STAK-structuur — is het overdragen van het economisch rendement aan de kinderen terwijl u de juridische eigendom behoudt. In de volksmond heet dit "vruchtgebruik", al is het in de MYFO-context juridisch nauwkeuriger een certificaatrecht.
De kinderen ontvangen via hun certificaten het rendement dat de Familie BV behaalt op de beleggingsportefeuille. Dat rendement groeit in de BV — belastingvrij voor box 3, want de Familie BV valt in box 2. Wanneer de kinderen ooit geld nodig hebben, kunnen zij hun Familie BV als familiebank gebruiken: agio storten, of rekening-courant lenen.
Voor de erfbelasting heeft dit een directe consequentie: de waarde die al bij de kinderen zit via hun certificaten, valt niet meer in uw nalatenschap. Hoe eerder de structuur is opgezet en hoe langer het rendement accumuleert, hoe groter de verschuiving — en hoe kleiner de uiteindelijke aanslag.
Wat levert het op? Een concreet rekenvoorbeeld
Stel: een echtpaar met twee kinderen heeft €750.000 aan privévermogen. Zonder planning erven de kinderen bij overlijden over twintig jaar (aannemend 4% reëel rendement) een nalatenschap van circa €1.644.000. Erfbelasting bij dat bedrag: voor elk kind een erfenis van €822.000, minus vrijstelling €26.230 = €795.770 belastbaar. Belasting: €15.867 + 20% × (€795.770 − €158.669) = €15.867 + €127.420 = €143.287 per kind, samen €286.574.
Met de MYFO-structuur (inbreng in Familie BV, STAK-certificaten, jaarlijkse schenkingen binnen vrijstelling) schuift de economische waarde jaar na jaar naar de kinderen. De nalatenschap na twintig jaar is aanzienlijk kleiner — het gros van het vermogen staat al op naam van de kinderen. In de meest gunstige scenario's daalt de totale erfbelasting met 60 tot 80%.
Het verschil tussen het slechte en het goede scenario kan voor dit gezin oplopen tot €200.000 of meer. Dat rechtvaardigt ruimschoots de eenmalige opzet (0,75% van het vrij besteedbaar vermogen, bij €750.000 = €5.625) en het maandelijkse abonnement van €99.
Wanneer is erfbelastingplanning urgent?
Erfbelastingplanning is het effectiefst als u vroeg begint. Hoe meer jaren u heeft om de jaarlijkse schenkingsvrijstelling te benutten, hoe meer vermogen u belastingvrij kunt overdragen. Maar ook wie op latere leeftijd begint, kan nog aanzienlijk besparen: zelfs over vijf tot tien jaar kunnen systematische schenkingen tienduizenden euro's schelen.
Een aantal signalen dat u nu aan de slag moet: - Uw vermogen is €350.000 of meer (daarboven wegen besparingen op tegen opzetkosten) - U heeft kinderen, kleinkinderen of andere begunstigden aan wie u wilt overdragen - Uw vermogen staat nog grotendeels privé in box 3 - U bent DGA met een holdingstructuur maar heeft de overdrachtsplanning nog niet ingericht - Een kind nadert de 40 — dan vervalt de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling voorgoed
Hoe MyFamilyOffice dit voor u regelt
MyFamilyOffice zet de volledige structuur voor u op: de Familie BV, de STAK, de schenkingsakte onder last die de jaarlijkse overdrachten regelt, en de koppeling met uw bestaande holdingstructuur. U tekent één keer bij uw eigen notaris en fiscalist; daarna bewaakt MyFamilyOffice de jaarlijkse uitvoering, signaleert wijzigingen in vrijstellingen en tarieven, en houdt uw dashboard actueel.
De opzetkosten zijn 0,75% van uw vrij besteedbaar vermogen (eenmalig), daarna €99 per maand. Uw fiscalist en notaris regelt u zelf; reken op indicatief ±€12.500 voor de juridische oprichting. De structuur is fiscaal interessant vanaf ongeveer €350.000 vermogen.
Wilt u weten wat uw concrete besparing kan zijn?