Box 3 is in de afgelopen drie jaar fundamenteel veranderd. De Hoge Raad oordeelde dat het oude forfaitaire stelsel in strijd was met het eigendomsrecht. Het kabinet reageerde met een tussenstelsel en kondigde een definitieve herziening aan: belasting op werkelijk rendement. In 2026 zijn de contouren van dat nieuwe stelsel helder — en voor vermogende particulieren die nog niet hebben gehandeld, is het moment om te structureren nu aangebroken.
Dit artikel legt uit wat box 3 in 2026 precies inhoudt, welke vrijgestelde categorieën nog bestaan, en welke twee structuren het meeste effect hebben: de BV-route en de familiebank.
Wat is box 3 in 2026?
Box 3 is de heffing op vermogen in de privésfeer: spaargeld, beleggingen, tweede woningen en overig vermogen dat niet in box 1 (werk) of box 2 (aanmerkelijk belang) valt. Na jaren van juridische strijd is het stelsel per 2026 overgegaan naar een systeem dat belasting heft op het werkelijk behaalde rendement.
De kernpunten voor 2026:
- Werkelijk rendement als uitgangspunt. Belast worden de inkomsten die het vermogen daadwerkelijk heeft gegenereerd: rente, dividend, huurinkomen, én ongerealiseerde koerswinst op beleggingen. Wie verlies lijdt, mag dit verrekenen met winst in hetzelfde jaar of overdragen naar volgende jaren.
- Belastingtarief box 3: 36% over het belastbare inkomen uit vermogen (werkelijk rendement boven de vrijstelling).
- Vrijgesteld vermogen: vermogen in de eigen woning (box 1), pensioen, lijfrenten, en vermogen in een BV met meer dan 5% belang (box 2, niet box 3). Dit laatste is de sleutel.
Het probleem: 36% over werkelijk rendement kan fors uitpakken
Het nieuwe stelsel wordt als eerlijker ervaren dan het oude forfait, maar voor succesvolle beleggers kan het zwaarder uitpakken. Wie in 2026 een ETF-portefeuille van €500.000 aanhoudt en daarmee 8% rendement (€40.000) behaalt, betaalt over dat werkelijke rendement 36% = €14.400 belasting. Effectief 2,88% van het vermogen per jaar.
Vergelijking: Dezelfde €500.000 in een BV: de BV betaalt 19% Vpb over ontvangen dividenden van de ETF (bij een accumulerende ETF circa 0,3% = €1.500 per jaar). Vpb: 19% × €1.500 = €285. Het verschil: €14.115 per jaar. Over twintig jaar compoundeert dat voordeel naar meer dan €300.000.
En omdat ongerealiseerde koerswinst in box 3 ook meetelt, kan er een belastingfactuur ontstaan op papieren winst die u nog niet heeft gerealiseerd — een probleem dat bij de BV-route volledig afwezig is.
Structuur 1: vermogen in een BV plaatsen
De meest directe manier om box 3 te elimineren is het vermogen onderbrengen in een besloten vennootschap. Vermogen in een BV valt in box 2 — u betaalt geen box 3-heffing zolang het vermogen in de BV zit.
In de BV betaalt u vennootschapsbelasting (Vpb) over gerealiseerde winst: 19% over de eerste €200.000 (2026-tarief) en 25,8% over het meerdere. Maar zolang u accumulerende ETF's aanhoudt — waarbij koerswinst niet wordt gerealiseerd — is er geen belastbaar moment. De BV betaalt jaarlijks alleen Vpb over ontvangen dividenden, wat bij een accumulerende all-world ETF een fractie van het totaalrendement is.
| Scenario | Box 3 (privé) | Via BV |
|---|---|---|
| Vermogen | €500.000 | €500.000 |
| Rendement (8% = €40.000) | Belast (werkelijk) | Niet gerealiseerd |
| Dividend ETF (0,3% = €1.500) | Belast in rendement | Vpb 19% = €285 |
| Belasting per jaar | ~€14.400 | €285 |
| Voordeel BV per jaar | ~€14.115 | |
Er is een kanttekening: op het moment dat u geld uit de BV haalt, betaalt u alsnog box 2 — 24,5% dividendbelasting over uitkeringen tot €67.000, 33% daarboven (2026-tarief). Maar u kiest zelf het moment. U stelt belastingheffing uit totdat het fiscaal gunstig is, of totdat u het geld daadwerkelijk nodig heeft. Die keuzevrijheid is het grote verschil met box 3, waar u elk jaar — of u wilt of niet — belasting betaalt.
Structuur 2: de familiebank
Een tweede structuur die direct box 3-vermogen verlaagt is de familiebank: de Familie BV als interne bank voor uw kinderen. Uw kinderen hebben kapitaal nodig — voor een eerste woning, studie of ondernemersstart. In plaats van dat zij naar een externe bank gaan (met externe rente), lenen zij van de Familie BV.
Het directe box 3-effect: het vermogen dat is ingebracht in de Familie BV verdwijnt uit de box 3-grondslag van de ouders. Het zit nu in box 2. Een lening vanuit de Familie BV aan een kind telt niet als box 3-bezitting voor de ouders; het is een bezitting van de BV. De rente die het kind betaalt, blijft binnen de familie — in plaats van naar een externe bank te vloeien.
Voor families met kinderen die op het punt staan een woning te kopen, is dit een dubbel voordeel: lagere box 3-aanslag voor de ouders, lagere financieringslasten voor het kind.
STAK-certificaten: controle behouden terwijl u overdraagt
De BV-route elimineert box 3. De STAK-laag bovenop de Familie BV voegt daar overdrachtsplanning aan toe. De Stichting Administratiekantoor (STAK) houdt de aandelen van de Familie BV. De kinderen ontvangen certificaten — ze zijn economisch eigenaar van een groeiend vermogen, maar hebben geen stemrecht.
U als ouder zit in het STAK-bestuur en houdt de zeggenschap over beleggingen en uitkeringen, ook nadat de economische waarde naar de kinderen is overgedragen. Box 3 is uitgeschakeld; erfbelasting daalt jaar na jaar door de systematische certificaatoverdracht; en u heeft de volledige controle behouden.
Wanneer loont de structuur?
De MYFO-structuur is fiscaal interessant als u aan minimaal twee van deze criteria voldoet:
- Vrij besteedbaar vermogen van €350.000 of meer in box 3
- Verwacht rendement van meer dan 3% per jaar
- Planningshorizon van minimaal tien jaar
- Kinderen aan wie u wilt overdragen, nu of in de toekomst
Onder de €350.000 wegen de opzetkosten (fiscalist + notaris ±€12.500 plus MYFO-instapfee van 0,75%) niet op tegen de besparing. Boven die grens — zeker bij grotere vermogens — zijn de besparingen over vijf tot tien jaar doorgaans een veelvoud van de opzetkosten.
Wat verandert er nog in box 3?
Het nieuwe stelsel is per 2026 wet geworden. Voor de overgangsperiode (2023–2025) hebben belastingplichtigen die tijdig massaal bezwaar maakten in veel gevallen recht op teruggave van te veel betaalde forfaitaire heffing. Wie dat niet heeft gedaan, kan geen aanspraak meer maken op herstel voor die jaren.
Voor 2026 geldt het nieuwe stelsel volledig. Het werkelijk rendement is leidend, en de aangifte vereist een gedetailleerde opgave van beleggingsresultaten — inclusief ongerealiseerde koerswinst. Dit maakt een goede administratie en een betrouwbare structuur meer waard dan ooit.
Hoe MyFamilyOffice u helpt
MyFamilyOffice verplaatst uw vermogen van box 3 naar de juiste structuur: de Familie BV (belast in box 2) gecombineerd met een STAK die uw kinderen certificaathouder maakt. U stopt box 3-heffing, behoudt de controle over uw vermogen, en draagt de economische waarde gecontroleerd over aan de volgende generatie.
De opzetkosten zijn 0,75% van uw vrij besteedbaar vermogen (eenmalig), daarna €99 per maand. Uw fiscalist en notaris regelt u zelf (indicatief ±€12.500). De structuur is aantrekkelijk vanaf €350.000 vermogen.
Bereken hoeveel box 3-belasting u kunt besparen met de juiste structuur.
Bereken uw besparing Zet mij op de wachtlijst