Een vermogensstructuur zonder economische werkelijkheid houdt geen stand bij de fiscus: het Hof Arnhem-Leeuwarden bevestigde deze maand een navordering van ruim €44,8 miljoen plus een boete van €22,4 miljoen voor een dividendconstructie via Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk, nadat interne e-mails aantoonden dat de betrokkenen zelf wisten hoe kwetsbaar de opzet was.
De zaak gaat over een internationaal concern, niet over een familie met een paar miljoen aan vermogen. Maar het onderliggende principe raakt iedereen die nadenkt over een holdingstructuur, een stichting of een internationale constructie om vermogen te beschermen: de Belastingdienst en de rechter kijken niet naar wat er op papier staat, maar naar wat er werkelijk gebeurt. Voor wie zijn vermogen wil structureren — met een BV, een holding of een familiestichting — is dat een les die geld waard is.
Wat er gebeurde
De structuur leidde dividenduitkeringen via meerdere entiteiten in Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk, met als doel gebruik te maken van buitenlandse verrekeningsmogelijkheden. Op papier oogde de opzet verdedigbaar. Maar interne correspondentie — waaronder mails waarin de eigen accountant kritische vragen stelde over de houdbaarheid van de constructie — liet zien dat de betrokkenen de kwetsbaarheid kenden en er toch mee doorgingen.
Het hof keek naar de combinatie van factoren: een beperkte eigen investering, de omvang van de toegekende dividendrechten, en het ontbreken van reële economische aanwezigheid (substance) bij de tussenliggende entiteiten. Die combinatie was voor de rechter voldoende om te concluderen dat de structuur kunstmatig was en uitsluitend was opgezet om belasting te besparen. Het gevolg: een naheffing en boete van in totaal ruim €67 miljoen.
Waarom dit relevant is, ook op familieschaal
De bedragen in deze zaak zijn corporate. Het principe erachter is dat niet. Elke structuur — of het nu gaat om een holding-BV, een stichting administratiekantoor (STAK) of een internationale route — moet economische en juridische werkelijkheid weerspiegelen. Een BV die alleen op papier bestaat, een stichting zonder reële bestuurstaken, of een constructie die uitsluitend is opgezet om belasting te vermijden: die houden geen stand zodra de Belastingdienst doorvraagt.
Dat is precies waarom timing en zorgvuldigheid samen moeten gaan. De druk om nu te structureren is reëel — box 3 verschuift in 2027 naar belasting over werkelijk rendement, de schenkvrijstelling (nu €6.908 per kind per jaar, eenmalig verhoogd €33.129) staat onder politieke druk, en de lage Vpb-schijf van 19% tot €200.000 wordt periodiek ter discussie gesteld. Wie nu structureert, pakt de huidige regels. Maar een structuur die onder tijdsdruk is opgetuigd zonder juridische en notariële verankering, is kwetsbaarder dan een structuur die vanaf dag één correct is opgezet.
Drie signalen dat een structuur kwetsbaar is
Uit deze en vergelijkbare zaken zijn drie terugkerende signalen te destilleren die de Belastingdienst en de rechter zwaar laten wegen.
Ten eerste: ontbrekende substance. Een tussenliggende entiteit — of dat nu een buitenlandse vennootschap is of een Nederlandse stichting — moet een reële functie vervullen: bestuur, besluitvorming en administratie die daadwerkelijk plaatsvinden, niet alleen op papier bestaan.
Ten tweede: een omgekeerde volgorde. Structuren die worden opgetuigd nadat het fiscale voordeel al vaststaat, wekken sneller de indruk dat belastingbesparing het enige doel was. Een structuur die vanaf het begin is doordacht en notarieel vastgelegd, staat aanmerkelijk sterker.
Ten derde: interne twijfel die niet wordt geadresseerd. In de dividendzaak waren het juist de eigen mails — inclusief kritische vragen van de accountant — die de zaak deden kantelen. Twijfel die intern leeft over de houdbaarheid van een constructie, verdient een antwoord vooraf, niet een verdediging achteraf.
Het verschil tussen kunstmatig en legaal
De oprichter van MyFamilyOffice stond ooit voor dezelfde vraag als veel van onze klanten: hoe bescherm ik vermogen tegen een steeds veranderende fiscale omgeving, zonder mezelf kwetsbaar te maken? Hij bezocht zeven landen — Spanje, Portugal, Malta, Zwitserland, Luxemburg, Liechtenstein, Andorra — op zoek naar een oplossing. Hij vond hem uiteindelijk hier, in Nederland: een structuur die volledig legaal is, geverifieerd door een fiscalist en bevestigd door een notaris. Dezelfde aanpak die families als Brenninkmeijer en Blokker al decennia gebruiken, en die geen internationale routing nodig heeft om stand te houden.
Het verschil met de constructie die het hof afstrafte, zit niet in de ambitie — vermogen beschermen is een legitiem doel — maar in de uitvoering. Substance, notariële vastlegging en fiscale onderbouwing zijn geen vertraging van het proces; ze zijn de reden dat een structuur na tien jaar nog overeind staat in plaats van na een controle.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
Uw Family Office assistent binnen MyFamilyOffice beoordeelt of uw huidige structuur — of het ontwerp voor een nieuwe — voldoet aan de eisen van economische substance en juridische verankering, vóórdat de Belastingdienst dat voor u doet. Dat betekent: een holding-BV of Familiebank die niet alleen fiscaal voordelig is, maar ook bestand tegen toetsing, met een notaris en fiscalist die de constructie vooraf bevestigen in plaats van achteraf verdedigen.
Zet de eerste stap vóór de regels veranderen — begin vandaag met de gratis analyse op myfo.nl.