Een lening aan uw kind kan fiscaal voordeliger uitpakken dan een schenking — mits u de spelregels volgt.
Veel vermogende ouders denken in twee categorieën: schenken of niets doen. Maar er is een derde route die in de estate planning van grote families al decennia standaard is: de familielening. Een gestructureerde lening van ouders aan kinderen, opgezet via een zogenoemde familiebank. Geen belastingvrije drempel die opraakt, geen schenkingsrecht, en tegelijkertijd vermogen dat al tijdens uw leven de volgende generatie bereikt.
Wat is een familiebank?
Een familiebank is geen instelling, maar een interne afspraak. U leent als ouder geld aan uw kind — voor de aankoop van een woning, een bedrijfsovername of een andere investering. Uw kind betaalt rente en lost af. De constructie is volledig legaal en wordt al jaren toegepast door families die vermogen gestructureerd willen overdragen.
Het grote voordeel ten opzichte van schenken: er is geen schenkbelasting verschuldigd over het geleende bedrag. Dat bedrag blijft immers uw eigendom — het is een vordering, geen gift. Tegelijkertijd heeft uw kind direct beschikking over het kapitaal.
Wat de Belastingdienst vereist
De fiscus stelt drie harde voorwaarden om een familielening als lening te behandelen en niet als verkapte schenking:
1. Marktconforme rente. De rente moet zakelijk zijn — vergelijkbaar met wat een bank in rekening zou brengen voor een vergelijkbare lening. Voor een eigenwoninglening geldt als vuistregel de marktrente voor hypotheken (doorgaans 3–5% in 2026, afhankelijk van looptijd en LTV). Leent u zonder rente of tegen symbolische rente, dan wordt het voordeel als schenking belast.
2. Schriftelijke leningsovereenkomst. Mondeling afgesproken leningen worden door de Belastingdienst niet geaccepteerd. De overeenkomst bevat minimaal: het geleende bedrag, de rentevoet, het aflossingsschema en de looptijd. Een notariële akte is niet verplicht, maar verhoogt de bewijskracht aanzienlijk.
3. Daadwerkelijke aflossing. Papieren afspraken die niet worden nagekomen, worden ontmanteld. Zorg voor een realistisch aflossingsschema dat uw kind ook daadwerkelijk kan nakomen. Betaling via bankrekening — traceerbaar — is de norm.
Waarom de familiebank de schenking aanvult, niet vervangt
Een familielening en jaarlijkse schenking werken als twee complementaire instrumenten.
Stel: u wilt uw kind helpen bij de aankoop van een woning van €600.000. U schenkt dit jaar €6.908 belastingvrij (de jaarlijkse vrijstelling). U leent daarnaast €200.000 tegen 3,5% rente met een looptijd van 20 jaar. Uw kind betaalt maandelijks rente en lost af. De rente die uw kind betaalt, is bij een eigenwoningschuld volledig aftrekbaar in box 1 — de aftrek compenseert deels de rentelast.
Intussen ontvangt u als ouder de rente-inkomsten. Die vallen in box 3 (of box 2 als de lening via uw holding loopt). De vordering die u heeft, telt mee in uw nalatenschap — maar u heeft nu al vermogen overgedragen aan de volgende generatie zonder direct schenkbelasting te betalen.
Elk jaar kunt u vervolgens een deel van de schuld kwijtschelden via de jaarlijkse schenkingsvrijstelling van €6.908 per kind. Zo wordt de lening geleidelijk omgezet in een schenking, volledig belastingvrij. Dit principe heet "rentedragende schuldigerkenning" — een techniek die families met een langetermijnhorizon structureel benutten.
De lening via uw holding
Heeft u een BV of holdingstructuur? Dan kunt u de familielening via de holding verstrekken in plaats van privé. Dat heeft extra voordelen:
- De rente-inkomsten vloeien naar de holding en worden belast tegen het Vpb-tarief van 19% (tot €200.000), niet in box 3 of box 1.
- De lening staat op de balans van de holding, buiten uw privévermogen — wat relevant is voor box 3-planning.
- Bij overlijden valt de vordering in de nalatenschap van de holding, niet direct in uw persoonlijke nalatenschap.
Aandachtspunt: de Belastingdienst toetst ook leningen vanuit een BV op zakelijkheid. De rente moet marktconform zijn, ook als de lening van uw eigen holding aan uw kind gaat.
Wat gaat er mis?
De meest voorkomende fouten bij familieleningen:
- Geen of te lage rente. Het rentevoordeel wordt als schenking aangemerkt en belast.
- Geen schriftelijke vastlegging. Bij overlijden of geschil is de lening moeilijk te bewijzen tegenover de Belastingdienst of andere erfgenamen.
- Aflossing die niet plaatsvindt. Als uw kind jarenlang niet aflost en u handhaaft de lening toch, kijkt de inspecteur of er sprake is van een feitelijke schenking.
- Geen rekening houden met het effect op de nalatenschap. Een openstaande lening aan een kind verlaagt de nalatenschap — maar als u ongelijke bedragen aan verschillende kinderen heeft geleend, kan dat bij overlijden leiden tot conflicten over de verdeling.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
MyFamilyOffice analyseert uw vermogenspositie en beoordeelt of een familielening — al dan niet in combinatie met periodieke schenkingen en uw holdingstructuur — de meest efficiënte route is voor vermogensoverdracht aan de volgende generatie. We stellen de leningsovereenkomst op, rekenen de fiscale gevolgen door voor zowel u als uw kind, en zorgen dat de constructie voldoet aan alle Belastingdienst-vereisten.
Zet de eerste stap vóór de regels veranderen — begin vandaag met de gratis analyse op myfo.nl.