Als uw rekening-courantschuld of lening bij uw eigen BV op 31 december meer bedraagt dan €500.000, heft de Belastingdienst box 2-belasting over het verschil — ook al heeft u geen cent ontvangen.
Dat is de kern van de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap, die per 1 januari 2023 in werking trad en sindsdien jaarlijks op 31 december wordt getoetst. Veel DGA's zijn zich er van bewust, maar doen er pas wat aan als de aanslag al is opgelegd. Dat is te laat — want de belasting wordt berekend over het saldo op de peildatum, niet op het moment van aangifte.
Hoe de wet precies werkt
De wet introduceert een fictief dividend. Bent u als DGA en uw fiscale partner samen meer dan €500.000 schuldig aan uw eigen vennootschap (of aan verbonden vennootschappen), dan wordt het meerdere behandeld als een reguliere voordeel uit aanmerkelijk belang. U betaalt daarover:
- 24,5% over de eerste €67.000 van dat fictieve voordeel
- 33% over al het meerdere daarboven
Stel uw rekening-courantschuld bedraagt €900.000 op 31 december 2026, en u heeft geen hypotheek bij de BV gevestigd. Dan is de belastbare basis €400.000. De box 2-heffing: €16.415 over €67.000 en €108.890 over de resterende €333.000 — in totaal ruim €125.000 extra belasting, naast wat u al betaalt.
Schulden voor de eigen woning tellen niet mee, mits het hypotheekrecht correct is gevestigd op naam van de BV. Dat vereist notariële vastlegging — een afspraak die er in de praktijk regelmatig niet is.
Waarom dit nu urgent is
De peildatum is 31 december. We zitten halverwege het jaar: u heeft nog zes maanden om uw schuldpositie terug te brengen onder de grens.
Wat DGA's vaak onderschatten: de grens geldt per jaar opnieuw. Wie in 2024 of 2025 al een fictief dividend heeft verantwoord, bouwt geen buffer op. Elke euro schuld boven €500.000 op 31 december 2026 wordt opnieuw belast.
De wet is ook bewust breed geformuleerd. Het gaat niet alleen om uw rekening-courant, maar om alle schulden aan de BV: leningen, voorschotten, onbetaalde managementfees die in rekening-courant worden bijgeschreven. Als de BV de huur van uw privévastgoed niet heeft ontvangen en dat saldo in rekening-courant staat, telt dat mee.
Vier concrete maatregelen die u vóór de peildatum kunt nemen
1. Dividend uitkeren en verrekenen met de schuld
De meest directe route: de BV keert dividend uit, dat dividend verrekent u met uw openstaande schuld. U betaalt wél box 2-belasting over het dividend — maar die belasting zou u bij een fictief dividend toch al betalen. Het verschil is dat u bij een echte dividenduitkering de liquiditeitsstroom controleert en de schuld daadwerkelijk wegwerkt.
2. Privévermogen terugstorten
Als u privévermogen buiten de BV heeft — beleggingen in box 3, spaargeld, vastgoed — kunt u dat gebruiken om de lening af te lossen. Dit is fiscaal neutraal (geen belasting op de aflossing zelf), maar vereist wel dat de middelen liquide zijn of gemaakt kunnen worden. Bekijk tegelijk of de BV in ruil daarvoor vermogen naar privé kan overdragen zonder extra belasting.
3. Schulden omzetten in aandelenkapitaal
In bepaalde gevallen is het mogelijk om de schuld aan de BV te kapitaliseren: de lening wordt omgezet in aandelenkapitaal. Hierdoor verdwijnt de schuld van de balans. Dit is een meer permanente stap die notarieel moet worden vastgelegd en fiscaal juist moet worden verwerkt — maar het elimineert de jaarlijkse dreiging van het fictieve dividend.
4. Hypotheekrecht alsnog vestigen op de eigen woning
Heeft u uw eigen woning gefinancierd via de BV maar is het hypotheekrecht nooit notarieel gevestigd? Dan telt die schuld wél mee voor de €500.000-grens. Door het hypotheekrecht alsnog te vestigen (notarisafspraak vereist), valt de woningschuld buiten de berekening. Dit kan direct en aanzienlijk verschil maken.
Wat dit betekent voor uw bredere vermogensstructuur
De wet dwingt DGA's om bewuster na te denken over de scheidslijn tussen privévermogen en BV-vermogen. Wie jarenlang geld uit de BV heeft geleend om privé-uitgaven of beleggingen te financieren — vastgoed, kunst, luxe consumptie — staat nu voor een keuze: schuld afbouwen, of jaarlijks een extra belastingaanslag accepteren.
Dat maakt dit ook een estate-planning-moment. Vermogen dat vanuit de BV naar privé stroomt via dividenduitkering, kan tegelijk worden ingezet voor schenkingen aan kinderen. De jaarlijkse schenkingsvrijstelling van €6.908 per kind — en eenmalig €33.129 — geldt ook als de schenking wordt gefinancierd uit uitgekeerd dividend. Wie de twee combineert, maakt van een fiscale verplichting een strategische vermogensoverdracht.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
Uw Family Office assistent brengt uw rekening-courantpositie in kaart — inclusief alle verbonden vennootschappen — en berekent welke maatregelen u vóór 31 december het meest opleveren. Dat omvat een vergelijking van de netto-kosten van echte dividenduitkering versus fictief dividend, een beoordeling van uw hypotheeksituatie bij de BV, en een plan voor eventuele koppeling aan schenkingen of vermogensoverdracht.
Zet de eerste stap vóór de peildatum nadert — begin vandaag met de gratis analyse op myfo.nl.