Als u de papieren schenking gebruikt om erfbelasting te besparen, staat uw strategie voor het eerst officieel op de radar van het ministerie van Financiën — en dat vraagt om bezinning.
Begin 2026 verscheen de papieren schenking voor het eerst op de lijst met "opmerkelijke belastingconstructies" van het ministerie van Financiën en de Belastingdienst. Het ministerie stelt dat de constructie "de grondslag van de erfbelasting kan uithollen" en raamt de fiscale derving op €275 miljoen dit jaar. Dat is een duidelijk signaal: de overheid ziet deze route als een probleem en zal haar aanpakken.
Voor vermogende families die deze constructie gebruiken of overwegen, is dit het moment om te beoordelen of uw aanpak nog houdbaar is — en zo niet, welke alternatieven robuuster zijn.
Wat is een papieren schenking?
Bij een papieren schenking schenkt een ouder op papier een bedrag aan een kind. Het geld blijft echter in het bezit van de ouder: het kind krijgt een vordering op de ouder, die de ouder ieder jaar rente betaalt (minimaal 6%). De schenking wordt pas uitgekeerd als de ouder overlijdt.
Het fiscale voordeel is dat het geschonken bedrag uit de nalatenschap valt, zodat het kind er geen erfbelasting over betaalt. Mits correct uitgevoerd — bij de notaris, met jaarlijkse rentebetaling — is de constructie juridisch geldig.
Waarom staat ze nu onder druk? Financiën constateert dat de constructie op grote schaal wordt ingezet specifiek om de erfbelastinggrondslag te verlagen, zonder dat er economisch gezien iets van eigenaar wisselt zolang de ouder leeft. Het ministerie beschouwt dit als oneigenlijk gebruik.
Wat zijn de concrete risico's?
De constructie is op dit moment wettelijk toegestaan. Maar de plaatsing op de lijst met opmerkelijke constructies is een voorbode van wetgeving. Historisch gezien volgt er na een dergelijke aankondiging binnen één à twee jaar een wetsvoorstel of een aanscherping van de uitvoeringsrichtlijnen.
Drie risico's voor families die nu nog papieren schenkingen gebruiken:
1. Terugwerkende kracht is niet uitgesloten. Bij eerdere aanpak van "onwenselijke constructies" heeft de overheid bepalingen ingevoerd die ook lopende situaties raken. Het is niet zeker, maar ook niet ondenkbaar.
2. Renteverplichting bij overlijden. Als de ouder overlijdt zonder dat de rente correct is bijgehouden, kan de Belastingdienst het geheel als fictieve verkrijging aanmerken. Dan vervalt het belastingvoordeel alsnog.
3. Afhankelijkheid van één strategie. Families die uitsluitend op de papieren schenking leunen voor hun overdrachtsplanning, missen de structurele voordelen van een holdingconstructie of Familiebank — instrumenten die niet op de lijst staan en jarenlang bewezen zijn.
Robuuste alternatieven
Gelukkig zijn er alternatieven die niet onder druk staan en direct toegepast kunnen worden.
Jaarlijkse schenkvrijstelling benutten. Per kind mag u jaarlijks €6.908 belastingvrij schenken. Over tien jaar is dat €69.080 per kind — volledig buiten de nalatenschap. Dit klinkt bescheiden, maar is bij meerdere kinderen en kleinkinderen substantieel.
Eenmalig verhoogde vrijstelling. Per kind mag u eenmalig €33.129 belastingvrij schenken (in het jaar dat het kind tussen de 18 en 40 jaar oud is). Dit bedrag is definitief veiliggesteld op het moment van schenking.
Holdingstructuur met dividendstroom. Wie zijn vermogen in een BV of holding heeft ondergebracht, kan kinderen geleidelijk laten participeren via certificaten of door dividenden uit te keren. Het vermogen blijft productief terwijl het overgaat naar de volgende generatie — buiten box 3, buiten de erfbelastinggrondslag.
Familiebank. Een Familiebank formaliseert de vermogensoverdracht binnen de familie via leningen en schenkingen op een manier die fiscaal erkend is en niet op de lijst van opmerkelijke constructies staat. Het is precies de structuur die families als Brenninkmeijer en Blokker al decennia gebruiken.
De oprichter van MyFamilyOffice bezocht zeven landen op zoek naar een fiscale oplossing — en vond hem uiteindelijk hier, in Nederland. Niet via de papieren schenking, maar via de combinatie van een holdingstructuur, Familiebank en jaarlijkse schenkvrijstellingen. Volledig legaal, geverifieerd door een fiscalist en bevestigd door een notaris.
Wat moet u nu doen?
Als u de papieren schenking al gebruikt: laat een fiscalist controleren of uw constructie correct is uitgevoerd (notarieel vastgelegd, rente aantoonbaar betaald) en of het verstandig is om over te stappen naar een structurele aanpak.
Als u de papieren schenking nog overweegt: bezie eerst of de alternatieven niet beter passen bij uw situatie. De jaarlijkse schenkvrijstelling, een holdingstructuur of een Familiebank bieden vergelijkbare of hogere belastingbesparingen — zonder het risico van wetgevingswijzigingen.
Fiscale wet- en regelgeving verandert. Structuren die vandaag nog werken, zijn morgen mogelijk dichtgezet. Wie nu structureert op een bewezen fundament, pakt de huidige regels. Wie wacht of vasthoudt aan kwetsbare constructies, betaalt straks meer.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
MyFamilyOffice analyseert uw huidige overdrachtsstructuur en brengt in kaart welke alternatieven voor uw situatie het meest efficiënt zijn. Wij kijken naar de combinatie van uw vermogen, de leeftijd van uw kinderen, uw holdingstructuur en uw persoonlijke wensen — en vertalen dat naar een concreet actieplan.
Zet de eerste stap vóór de regels veranderen — begin vandaag met de gratis analyse op myfo.nl.