U kunt vermogen schenken aan een kind en tegelijkertijd bepalen dat het kind er pas op een door u gekozen moment zelf over kan beschikken — door bij de schenking een bewindclausule op te nemen. Het kind wordt economisch eigenaar, maar het beheer ligt bij een bewindvoerder, doorgaans u zelf of een mede-ouder, totdat een vooraf vastgelegde leeftijd of gebeurtenis is bereikt.
Voor families met een vermogen tussen €350.000 en €3.000.000 is dit een van de meest onderschatte instrumenten in de estate planning. De jaarlijkse schenkingsvrijstellingen — €6.908 per kind, eenmalig verhoogd €33.129 — verlopen op 31 december en worden niet doorgeschoven. Wie wacht tot het kind "er klaar voor is", verspeelt elk jaar een onbelaste corridor die niet meer terugkomt. Wie schenkt onder bewind, benut de vrijstelling vandaag en houdt het beheer in eigen hand.
Wat bewind juridisch betekent
Bewind is geregeld in Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek (artikelen 4:153 e.v.) en kan in een schenkingsakte of testament worden opgenomen. De rechthebbende — uw kind — is en blijft eigenaar van het geschonken vermogen. Maar het beheer, de beleggingsbeslissingen en de bevoegdheid om uit te keren liggen bij de bewindvoerder. Het kind kan niet eigenstandig over het vermogen beschikken zonder medewerking van de bewindvoerder.
De wettelijke minimumduur van bewind dat is ingesteld in het belang van de rechthebbende zelf, is tot het 23e levensjaar. Daarna kan het bewind doorlopen, maar alleen als het kind ermee instemt of als er een gegronde reden is — bijvoorbeeld een verslaving, een kwetsbare partner, of een ondernemingsrisico. In de schenkingsakte kunt u die duur expliciet vastleggen, mits binnen de wettelijke kaders.
De fiscus behandelt vermogen onder bewind als vermogen van de rechthebbende. Voor de schenkbelasting telt dus de waarde van wat het kind ontvangt, niet wat de bewindvoerder beheert. Het bewind verlaagt de schenking dus niet — anders dan bij een vruchtgebruik. Dat is geen nadeel: het maakt bewind juist geschikt om de volledige jaarlijkse vrijstelling te benutten zonder fiscale complicaties.
Wanneer bewind de juiste keuze is
Drie situaties komen in de praktijk het vaakst voor.
Schenkingen aan jonge kinderen. Een kind van tien dat een schenking van €33.129 ontvangt, kan daar juridisch niets mee. Wettelijk bewind van de ouders geldt tot het 18e levensjaar. Wilt u dat het kind ook op zijn 19e nog niet zelfstandig kan beschikken — bijvoorbeeld omdat het studeert en een grote geldsom zou kunnen verleiden tot voortijdige keuzes — dan legt u een testamentair of schenkings-bewind vast tot het 23e levensjaar, of langer indien gemotiveerd.
Schenkingen aan een meerderjarig kind in een kwetsbare situatie. Een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen, een echtscheiding in zicht, een lopende ondernemingsschuld, een nieuwe partner die niet zorgvuldig met geld omgaat — in elk van deze gevallen kan een schenking onder bewind het vermogen beschermen tegen risico's die buiten uw invloedssfeer liggen. Het kind heeft de schenking ontvangen; de bewindvoerder beheert.
Overheveling in stappen. Voor families die over twintig jaar gestructureerd vermogen willen overhevelen, biedt bewind een mechanisme om de eindzeggenschap geleidelijk over te dragen. Een schenking onder bewind tot het 30e levensjaar combineert het fiscale voordeel van vroeg schenken met de geruststelling dat het kind de eindverantwoordelijkheid op een passende leeftijd krijgt.
De bewindvoerder en de uitsluitingsclausule
Een bewindvoerder kan een ouder zijn, een derde, of een professionele instelling. Voor de meeste families is een ouder de logische keuze. Belangrijker dan de identiteit is de regeling voor het geval die persoon wegvalt. In de schenkingsakte legt u vast wie het bewind overneemt — een mede-ouder, een vertrouwenspersoon, of bij ontbreken een door de kantonrechter aan te wijzen persoon.
Combineer het bewind altijd met een uitsluitingsclausule. Die clausule, geregeld in artikel 1:94 lid 2 BW, bepaalt dat het geschonken vermogen geen onderdeel wordt van de huwelijksgemeenschap van het kind. Zonder uitsluitingsclausule valt bij scheiding de helft van uw schenking aan de aanstaande ex-partner toe. Beide bepalingen in één notariële akte voorkomen dat.
Waarom 2026 het moment is
De Nederlandse overheid heeft structureel meer belastinginkomsten nodig. De papieren schenking — schuldigerkenning op papier — staat sinds 2026 op de lijst van "opmerkelijke belastingconstructies" van het ministerie van Financiën. De jaarlijkse vrijstellingen kunnen onder druk komen te staan in volgende Belastingplannen. En vanaf 2027 verandert box 3 naar belasting over werkelijk rendement, wat het urgent maakt om vermogen dat structureel binnen de familie thuishoort, ook daar terecht te laten komen vóórdat het rendement zwaarder wordt belast.
Wie nu schenkt onder bewind, legt drie dingen vast tegelijk: het fiscale voordeel van het huidige stelsel, de juridische bescherming van het vermogen tegen externe risico's, en de gefaseerde overdracht van zeggenschap aan de volgende generatie. Wie wacht, neemt het risico dat een of meer van die drie hoekstenen verschuift.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
Uw persoonlijke adviseur bij MyFamilyOffice brengt eerst uw situatie in kaart — gezinssamenstelling, leeftijden van de kinderen, omvang van het vermogen, lopende structuren — en bepaalt vervolgens of een schenking onder bewind, een vruchtgebruik, een familiebank of een combinatie het beste past. De notariële afhandeling, de bewindclausule, de uitsluitingsclausule en de aangifte schenkbelasting verlopen via ons vaste netwerk van notarissen en fiscalisten. U houdt het overzicht in één jaarplan.
Zet de eerste stap vóór de regels veranderen — begin vandaag met de gratis analyse op myfo.nl.