Wie binnen een huwelijk vermogen overdraagt of bij scheiding verdeelt, loopt onder het nieuwe box 3-stelsel het risico op een directe afrekening over ongerealiseerde koerswinst — tenzij de Tweede Kamer een doorschuifregeling weet door te voeren. Op 1 april 2026 heeft de Kamer het kabinet gevraagd te onderzoeken of zo'n regeling uitvoerbaar is. Voor vermogende families is de uitkomst van dat onderzoek geen abstracte fiscale technicaliteit: het bepaalt of een wijziging in huwelijksgemeenschap, een echtscheiding of het overlijden van een partner straks belastingvrij kan plaatsvinden of dat er direct moet worden afgerekend.
Het nieuwe box 3-stelsel — vanaf 2027 belasting over werkelijk rendement inclusief vermogensaanwas — verandert de spelregels rond elke vermogensverschuiving binnen het huishouden. Onder het huidige forfaitaire stelsel maakt een huwelijksvermogensovergang fiscaal weinig uit: het peilmoment ligt op 1 januari, het tarief is forfaitair, en wie wat bezit binnen het huwelijk is voor box 3 nauwelijks relevant. Onder het nieuwe stelsel wel: elke wisseling van eigendom kan worden gezien als een realisatiemoment, met heffing over de aangegroeide waarde tot dat moment.
Waarom dit speelt
De Nederlandse fiscaliteit kent al langer doorschuifregelingen. Bij de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) kan een onderneming belastingvrij overgaan op de volgende generatie. Bij box 2 bestaat de doorschuifregeling voor aanmerkelijk belang bij schenking en vererving. In box 1 is de doorschuifregeling bij de eigen woning gemeengoed.
Voor box 3 was zo'n regeling tot nu toe overbodig — het forfaitaire stelsel kende geen realisatiemomenten. Het nieuwe stelsel verandert dat fundamenteel. Vermogensaanwasbelasting betekent dat elke ongerealiseerde koerswinst jaarlijks belast wordt. Een huwelijksvermogensovergang wordt dan ofwel een belast realisatiemoment, ofwel — als er een doorschuifregeling komt — een fiscaal neutrale overgang waarbij de partner de boekwaarde overneemt.
De Tweede Kamer ziet het probleem. Het kabinet moet nu onderzoeken of een doorschuifregeling uitvoerbaar is voor de Belastingdienst. Een toezegging is nog geen wet. Een onderzoek is nog geen toezegging.
Vier situaties waarin het direct raakt
Wijziging huwelijksgemeenschap. Steeds meer echtparen kiezen tijdens hun huwelijk voor aanpassing van hun huwelijkse voorwaarden — bijvoorbeeld bij vermogensgroei, bedrijfsverkoop of het oprichten van een holdingstructuur. Zonder doorschuifregeling kan zo'n wijziging straks een belast realisatiemoment opleveren.
Echtscheiding. Bij scheiding wordt vermogen verdeeld. Onder het nieuwe stelsel kan die verdeling worden belast als realisatie, zelfs als er feitelijk niets is verkocht. Een gemeenschappelijke beleggingsportefeuille die over twintig jaar van €500.000 naar €1,2 miljoen is gegroeid, levert dan een fiscale afrekening op over €700.000 ongerealiseerde winst — precies op het moment dat de financiële verhoudingen al onder druk staan.
Overlijden van een partner. De langstlevende krijgt vermogen via het wettelijk erfrecht of het testament. De waardestijging die tijdens het huwelijk is opgebouwd, kan zonder doorschuifregeling worden gezien als gerealiseerd op het moment van overlijden — bovenop de erfbelasting.
Verhuizing van vermogen tussen privé en huwelijksgemeenschap. Wie een privé-vermogen wil inbrengen in de gemeenschap (of omgekeerd uithalen), creëert onder het nieuwe stelsel zonder doorschuifregeling een realisatiemoment.
De timing
De wet vermogensaanwasbelasting moet ingaan op 1 januari 2027. Het Kamer-onderzoek naar de doorschuifregeling loopt parallel met de wetsbehandeling. Vier scenario's zijn realistisch:
Het kabinet komt met een werkbare doorschuifregeling die wordt aangenomen — huwelijksovergangen blijven fiscaal neutraal. Het kabinet oordeelt dat een doorschuifregeling niet uitvoerbaar is — huwelijksovergangen worden belast vanaf 2027. Er komt een gedeeltelijke regeling met voorwaarden — sommige overgangen wel, andere niet. De invoeringsdatum schuift op — het tijdvenster om nu te handelen wordt langer, maar de onzekerheid blijft.
Wachten tot er duidelijkheid is, betekent in elk van deze scenario's dat de planningsruimte krimpt. Wie nu structureert, pakt de huidige regels — en haalt het vermogen buiten box 3 voordat de discussie over realisatiemomenten überhaupt relevant wordt.
De structurele oplossing
Vermogen dat in een holding-BV-structuur zit, valt niet in box 3. Het ligt in box 2 (aanmerkelijk belang). De huwelijksvermogensovergang van aandelen in een eigen BV kent een eigen, beproefd fiscaal regime — met bestaande doorschuifregelingen, vrijstellingen bij vererving, en geen jaarlijkse heffing over ongerealiseerde koerswinst.
Een vermogende familie die nu €1 miljoen of meer aan vrij belegbaar vermogen heeft, kan dat vermogen via een Holding BV en Familie BV uit box 3 halen. Dat sluit niet alleen de jaarlijkse box 3-heffing uit — het sluit ook de discussie over huwelijksvermogensrealisatie uit. De aandelen in de Familie BV worden onderdeel van een box 2-structuur waarin overdracht binnen het huwelijk en bij overlijden via bestaande, stabiele regelingen verloopt.
De oprichter van MyFamilyOffice bezocht zeven landen op zoek naar een fiscale oplossing — en vond hem uiteindelijk hier, in Nederland. De Holding/Familie BV/STAK-structuur die families als Brenninkmeijer en Blokker decennia gebruiken, is precies de structuur die deze nieuwe box 3-onzekerheid wegneemt.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
Uw Family Office assistent brengt eerst in kaart welke vermogensbestanddelen onder het nieuwe box 3-stelsel kwetsbaar worden bij een huwelijksvermogensovergang. Daarna wordt een Holding BV en Familie BV opgezet waarin uw beleggingsvermogen wordt ondergebracht, zodat het uit box 3 verdwijnt en valt onder de bestaande box 2-regelingen voor partnerovergang. De huidige fiscale constanten — schenkvrijstelling €6.908 per kind per jaar, eenmalig verhoogd €33.129, Vpb 19% tot €200.000 — worden in de structuur ingebed zolang ze gelden. Notaris en fiscalist regelt u zelf via uw vertrouwde adviseurs; MYFO levert de structuur, de jaarlijkse uitvoering en de Familiebank voor overdrachten tussen u en uw kinderen.
Zet de eerste stap vóór de regels veranderen — begin vandaag met de gratis analyse op myfo.nl.