Een werkelijk rendement dat lager is dan het forfaitaire rendement van 6,04% geeft u zelden recht op een lagere box 3-heffing: de rechter beoordeelt niet één belegging, maar uw hele financiële situatie — inclusief ongerealiseerde waardestijging van bijvoorbeeld uw eigen woning.
Veel vermogende particulieren gaan ervan uit dat een tegenvallend beleggingsjaar automatisch tot belastingteruggave leidt. De gedachte is begrijpelijk: als de Belastingdienst rekent met een fictief rendement van 6,04% en u haalde dat niet, dan zou de heffing toch onredelijk moeten zijn? In de praktijk werkt het anders. Wie hierop rekent als planningsstrategie, bouwt op een fundament dat de rechter telkens opnieuw onderuit haalt.
Dit artikel legt uit waarom de "buitensporige last" zo zelden wordt erkend, wat dat betekent voor de jaren tot het nieuwe stelsel in 2027, en welke route wél zekerheid biedt.
Wat de rechter werkelijk toetst
Sinds het Kerstarrest kunnen belastingplichtigen aanvoeren dat hun werkelijke rendement lager was dan het forfait. Maar de toets die de rechter aanlegt is strenger dan vaak gedacht. Het gaat niet om de vraag of één rekening of één portefeuille slecht presteerde. De rechter kijkt naar de gehele financiële positie van de belastingplichtige.
Dat heeft een concreet en vaak onverwacht gevolg: ongerealiseerde waardestijgingen tellen mee. Een gerechtshof oordeelde recent dat ook bij een box 3-heffing die hoger uitvalt dan het werkelijke rendement op het spaar- en beleggingsvermogen, niet snel sprake is van een buitensporige last — juist omdat de eigen woning in dezelfde periode fors in waarde was gestegen. De papieren winst op het huis, die de belastingplichtige niet in handen had en niet had verkocht, woog mee in het oordeel dat de last "niet buitensporig" was.
Voor de centrale klant van een family office — iemand met een eigen woning, een beleggingsportefeuille en mogelijk vastgoed — betekent dit dat de tegenbewijsregeling zelden de uitkomst biedt waarop gehoopt wordt. De optelsom van alle vermogensbestanddelen, gerealiseerd én ongerealiseerd, maakt de heffing in de ogen van de rechter draaglijk.
De bezwaartermijn als extra valkuil
Een tweede misverstand betreft het automatisme van rechtsherstel. Wie destijds geen bezwaar maakte tegen zijn aanslag, staat juridisch zwakker. Rechtbanken hebben geoordeeld dat de inspecteur aanslagen van zogenoemde niet-bezwaarmakers niet ambtshalve hoeft te verminderen: het Kerstarrest geldt voor die groep als nieuwe jurisprudentie, en daarmee volgt geen herstel via een verzoek om ambtshalve vermindering.
De les is hard maar duidelijk. Rechtsherstel achteraf is geen betrouwbaar instrument. Het is afhankelijk van tijdig bezwaar, van de samenstelling van uw totale vermogen en van een rechterlijke toets die structureel in het voordeel van de schatkist uitvalt. Wie zijn vermogensplanning hierop baseert, plant op hoop in plaats van op zekerheid.
Waarom 2027 dit beeld niet verbetert
Het forfaitaire stelsel wordt vanaf 2027 vervangen door een heffing over werkelijk rendement. Op het eerste gezicht klinkt dat als goed nieuws voor wie minder verdient dan het forfait. Maar het nieuwe stelsel is een vermogensaanwasbelasting: er wordt jaarlijks geheven over het werkelijke rendement inclusief ongerealiseerde koerswinst. Stijgt uw portefeuille op papier, dan betaalt u — ook zonder dat u een aandeel verkocht of een euro hebt opgenomen.
Voor een goed gespreide aandelen- of ETF-portefeuille met een langjarig rendement rond de 8% per jaar betekent dit dat de effectieve belastingdruk in goede jaren toeneemt ten opzichte van het forfait. Het heffingsvrij vermogen bedraagt weliswaar €59.357 per persoon, maar daarboven raakt elke euro koersgroei belast in het jaar zelf. Het "lager dan het forfait"-argument verdwijnt, en daarmee ook de hoop op een gunstige uitzondering.
Het patroon is steeds hetzelfde: de overheid heeft structureel meer belastinginkomsten nodig, en elke opeenvolgende regeling sluit de ontsnappingsroutes verder af. Wie nu structureert, pakt de huidige regels. Wie wacht, betaalt straks meer.
De route die wél zekerheid geeft
Het alternatief is niet procederen tegen het forfait, maar het vermogen buiten box 3 brengen. Vermogen dat is ondergebracht in een eigen holding-BV valt onder de vennootschapsbelasting — 19% tot €200.000 winst en 25,8% daarboven — en niet onder de jaarlijkse vermogensaanwasbelasting van box 3. Binnen die structuur wordt pas afgerekend wanneer er daadwerkelijk rendement wordt gerealiseerd, niet over papieren koerswinst.
Dat is precies de afweging die de oprichter van MyFamilyOffice maakte. Hij bezocht zeven landen op zoek naar een fiscale oplossing — Spanje, Portugal, Malta, Zwitserland, Luxemburg, Liechtenstein en Andorra — en vond hem uiteindelijk hier, in Nederland. Een volledig legale structuur, geverifieerd door een fiscalist en bevestigd door een notaris. Dezelfde constructie die vermogende Nederlandse families al decennia gebruiken.
Een holdingstructuur is niet voor iedereen het antwoord. Bij kleinere vermogens of een specifieke samenstelling kan box 3 de eenvoudiger keuze blijven. Maar de afweging hoort gemaakt te worden op basis van een berekening van uw eigen situatie — niet op de aanname dat de rechter u te hulp komt als het rendement tegenvalt.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
Uw persoonlijke adviseur bij MyFamilyOffice rekent voor wat uw vermogen onder het huidige box 3-forfait kost, wat het vanaf 2027 onder werkelijk rendement gaat kosten, en wat een holdingstructuur in uw specifieke geval oplevert. Geen algemene stelregels, maar een concrete vergelijking op basis van uw eigen samenstelling van spaargeld, beleggingen, vastgoed en woning. Zo ziet u in cijfers of de tegenbewijsroute voor u kansloos is en wat het structurele alternatief betekent.
Een Family Office was voorheen alleen beschikbaar vanaf €5 à 10 miljoen tegen €25.000 tot €150.000 per jaar. MyFamilyOffice opent dezelfde structuur vanaf €350.000 voor een eenmalige instapfee van 0,75% plus €99 per maand.
Zet de eerste stap vóór de regels veranderen — begin vandaag met de gratis analyse op myfo.nl.