Estate planning is geen eenmalige handeling, maar een levend document. Wat u vijf jaar geleden bij de notaris regelde, sluit zelden naadloos aan op uw situatie van vandaag. Vermogens groeien, kinderen verhuizen, wetgeving wijzigt en relaties veranderen. Wie vertrouwt dat het oorspronkelijke plan automatisch meebeweegt, ontdekt op het verkeerde moment dat dat niet zo is. Hieronder vijf signalen die aangeven dat uw estate planning toe is aan een audit — een gestructureerde toetsing van wat er nog past en wat niet meer.
Signaal 1: uw testament is ouder dan vijf jaar
Een testament dat langer dan vijf jaar onaangeroerd in de notariskluis ligt, is per definitie verdacht. In die periode wijzigt vrijwel altijd iets dat de uitwerking raakt. De erfbelastingvrijstelling per kind staat in 2026 op 26.230 euro; tarieven lopen van 10 procent tot 158.669 euro en daarboven 20 procent. Die bedragen indexeren jaarlijks, maar de verdeling die u op papier zette niet. Ook structurele wijzigingen — denk aan de afbouw van de partiële buitenlandse belastingplicht of de aanhoudende discussie over box 3 — kunnen oude testamentbepalingen materieel uithollen.
Daarnaast: vermogensgroei. Wie tien jaar geleden een testament opstelde toen het familievermogen 800.000 euro bedroeg, kijkt nu mogelijk naar een veelvoud daarvan. De fiscale impact verschuift dan van de eerste tariefschijf naar de tweede. Een vijfjaarlijkse review is een redelijk minimum.
Signaal 2: de verdeling tussen kinderen is niet langer gelijk
Veel testamenten leggen een gelijke verdeling tussen kinderen vast op het moment van opstellen. In de praktijk groeien situaties echter uiteen. Het ene kind ontving in de afgelopen jaren een aanzienlijke schenking voor een huis, het andere niet. Eén kind nam de zorg voor u op zich, een ander emigreerde. Een derde startte een onderneming met financiering uit de familiebank, met afspraken die niet helder doorwerken in de erfdeling.
Wanneer wat in de praktijk gebeurde niet meer aansluit op wat in de papieren staat, ontstaan na uw overlijden discussies die in uw plan te voorkomen waren. Een audit zet de werkelijke geldstromen tussen u en uw kinderen op een rij en toetst of de testamentaire verdeling die geschiedenis nog correct verwerkt.
Signaal 3: de schenkingsclausule sluit niet meer aan op uw routine
Schenkingsclausules in oudere testamenten en akten verwijzen vaak naar bedragen, vrijstellingen of constructies die fiscaal achterhaald zijn. De jaarlijkse schenkingsvrijstelling staat in 2026 op 6.908 euro per kind. De eenmalig verhoogde vrijstelling bedraagt 33.129 euro. Een papieren schenking die niet jaarlijks daadwerkelijk wordt voldaan met rente, of die niet via een notariële akte is vastgelegd, staat onder druk — recente jurisprudentie maakt duidelijk dat de Belastingdienst hier strikt op toetst.
Wie schenkt zonder dat de structuur is ingericht om dat schenken jaarlijks automatisch en bewijsbaar te doen, draagt het risico dat de schenking bij overlijden wordt teruggehaald in de nalatenschap. Een audit beoordeelt of uw schenkingsroutine — formeel én feitelijk — nog robuust is.
Signaal 4: er is geen levenstestament
Een gewoon testament regelt wat er gebeurt bij overlijden. Een levenstestament regelt wat er gebeurt bij wilsonbekwaamheid — door dementie, een beroerte of een ongeval. Voor een vermogende familie is de afwezigheid van een levenstestament een serieus risico. Zonder volmacht kan niemand namens u handelen op het moment dat u dat zelf niet meer kunt: geen schenkingen, geen verkoop van onroerend goed, geen wijziging van bestuursposities in een STAK of Holding BV. Een rechter benoemt dan een bewindvoerder, met procedures die maanden kunnen duren en de continuïteit van uw vermogensstructuur bedreigen.
Voor families met een complexere structuur — STAK, Familie BV, Holding — is een goed afgestemd levenstestament geen luxe maar een operationele voorwaarde. Wie zit waar in welk bestuur zodra u uitvalt? Welke beslissingen mag uw partner alleen nemen, voor welke is een tweede handtekening nodig?
Signaal 5: u heeft nog geen familiebank ingericht
Het vijfde signaal is structureler dan de vorige vier. Veel families dragen vermogen over via losse handelingen — een schenking hier, een lening daar — zonder dat er een samenhangende familiebank achter zit. De familiebank is geen apart vehikel maar een functie: de Holding BV vervult die rol voor de ouders, de Familie BV voor de kinderen. Beide entiteiten samen vormen het kanaal waarlangs vermogen tussen generaties beweegt zonder afhankelijkheid van externe banken.
Zonder die infrastructuur blijven schenkingen, leningen en aflossingen losse transacties die elk jaar opnieuw moeten worden afgestemd met fiscalist en notaris. Met een familiebank in de structuur loopt het als één doorlopende ring, jaar na jaar, met automatische administratie en formele documentatie.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
Uw Family Office assistent loopt deze vijf signalen met u door en brengt in kaart welke onderdelen van uw estate planning aandacht vragen. Daar waar de structuur achterloopt, vertaalt MyFamilyOffice de bevindingen naar concrete stappen die u kunt bespreken met uw eigen fiscalist en notaris. De uitvoering — testamentaire wijzigingen, oprichtingsakten, schenkingsovereenkomsten — blijft bij uw eigen adviseurs.