Voor veel vermogende families komt op enig moment dezelfde vraag op tafel: hoe geven we de volgende generatie een economisch belang in het familievermogen, zonder tegelijk de zeggenschap uit handen te geven? De Stichting Administratiekantoor — kortweg STAK — is in Nederland het meest gebruikte instrument om dit te bereiken. Toch is certificeren van aandelen geen standaardoplossing. Het voegt waarde toe in specifieke situaties en creëert overhead in andere. Wanneer is een STAK op zijn plaats, en wanneer kunt u er beter van afzien?
Wat doet een STAK precies?
Een STAK is een stichting waarvan het enige doel is om aandelen in een onderliggende vennootschap — bijvoorbeeld een Familie BV — te houden en daarvoor certificaten uit te geven aan de begunstigden. Juridisch zijn de aandelen eigendom van de stichting; economisch is het rendement dat op die aandelen rust bestemd voor de certificaathouders.
Die splitsing is de kern van het instrument. Het STAK-bestuur — vaak de ouders, eventueel aangevuld met een onafhankelijk lid — stemt op de aandeelhoudersvergadering, beslist over dividenduitkeringen en bepaalt de strategische lijn van de onderliggende BV. De certificaathouders, meestal de kinderen, ontvangen het financiële rendement: dividend of waardestijging bij verkoop. Zij hebben stemrecht noch beslissingsbevoegdheid over het onderliggende vermogen.
De constructie is al decennia ingeburgerd in het Nederlandse familiebedrijvenlandschap. Oorspronkelijk gebruikt om vijandige overnames af te weren, vindt de STAK tegenwoordig vooral toepassing in bedrijfsopvolging en estate planning voor vermogende families.
Wanneer voegt een STAK waarde toe?
De eerste situatie waarin certificeren loont is wanneer u wilt dat uw kinderen economisch betrokken worden bij het familievermogen, terwijl u zelf nog actief regie voert. Zonder STAK gaat met een gewoon aandelenbelang automatisch stemrecht mee — en daarmee invloed op dividendbeleid, statutenwijzigingen en beleggingskeuzes. Met certificaten houdt u die regie ongedeeld bij het bestuur.
De tweede situatie is die van gefaseerde vermogensoverdracht met behoud van controle. Wanneer u jaarlijks binnen de schenkingsvrijstelling — in 2026 6.908 euro per kind, eenmalig verhoogd tot 33.129 euro — certificaten overdraagt aan uw kinderen, verschuift het economisch belang gecontroleerd naar de volgende generatie. De STAK blijft aandeelhouder; er verandert niets aan de aandeelhouderstructuur van de BV. Geen notariële akte per kleine tranche, geen tussentijdse herziening van zeggenschapsverhoudingen.
Een derde situatie betreft vastgoed en beleggingen die generationeel worden aangehouden. Wanneer u wilt dat een vastgoedportefeuille of aandelenportefeuille als familie-eenheid blijft bestaan — en niet bij elke generatiewissel uit elkaar valt — biedt de STAK een stabiele governance-laag. Besluiten over verkoop, herfinanciering of uitkering blijven centraal, ook wanneer het aantal certificaathouders uitdijt.
De vierde situatie komt in beeld bij conflict- en kwetsbaarheidspreventie. Bij echtscheiding, persoonlijk faillissement of schuldvordering van een kind blijven de onderliggende aandelen — en daarmee de controle over het familievermogen — buiten de persoonlijke vermogenssfeer van het kind. De certificaten vallen wel in de huwelijksgemeenschap of het faillissement, maar het stemrecht niet. Dat is een aanzienlijk verschil wanneer het aankomt op strategische continuïteit.
Wanneer is certificeren juist niet zinvol?
Hoe elegant het instrument ook is, het brengt reële overhead met zich mee. Een STAK vraagt een notariële oprichtingsakte, statuten, een bestuur met reglement, jaarlijkse bestuursbesluiten, administratie van certificaten en afstemming met uw fiscalist en notaris bij elke wezenlijke wijziging. Voor een gering vermogen of een eenvoudige familiesituatie weegt die structurele last niet op tegen de voordelen.
Concreet: onder een vrij besteedbaar vermogen van ongeveer 350.000 euro voegt een STAK — en de bredere BV-structuur waarin hij fungeert — zelden genoeg toe om de opzet- en jaarlijkse kosten terug te verdienen. De fiscale winst die u in box 3 en erfbelasting kunt realiseren blijft dan te beperkt.
Ook wanneer er sprake is van één kind, geen vermogen in een BV en geen voorzienbare behoefte aan latere flexibiliteit, kan een directe schenkingsroute eenvoudiger en goedkoper zijn. Eenzelfde overweging geldt wanneer de ouders liquide vermogen aanhouden dat niet bedoeld is om door te geven, maar om op enig moment zelf te consumeren. Zonder overdrachtsintentie is er geen reden om het economisch belang te splitsen.
Ten slotte: een STAK is geen vervanging voor een testament, een levenstestament of een partnerregeling. Het regelt de structuur van het vermogen tijdens leven; andere instrumenten regelen wat er gebeurt bij overlijden, ziekte of relatiebreuk. Wie denkt dat certificering alle estate-vragen oplost, zal op het verkeerde moment ontdekken dat dat niet klopt.
Hoe beoordeelt u of een STAK bij uw situatie past?
Drie vragen helpen om tot een eerste indicatie te komen. Wilt u vermogen naar de volgende generatie overdragen terwijl u zelf nog de regie voert over de keuzes die dat vermogen betreffen? Is er sprake van vermogen in een BV of de wens om dat onder te brengen in een BV-structuur? En is de vermogensomvang zodanig dat de opzet- en jaarlijkse kosten verantwoord zijn tegenover de beoogde fiscale en governance-voordelen?
Bij driemaal ja is certificering van aandelen in een Familie BV via een STAK een route die het overwegen waard is. De specifieke vormgeving — welke certificaatsoorten, welk bestuursmodel, welke stemverhoudingen, hoe aan te sluiten op schenkingsroutes — is per familie anders en vraagt maatwerk van uw notaris en fiscalist.
Hoe MyFamilyOffice u ondersteunt
MyFamilyOffice brengt uw familiesituatie in kaart en vertaalt die naar een structuur waarin STAK, Familie BV en Holding samen functioneren als één samenhangend geheel. Uw Family Office assistent bewaakt de jaarlijkse certificaatadministratie, de aansluiting op de schenkingsroute en de bestuursbesluiten van de STAK. De uitvoering — de oprichting, de certificaatvoorwaarden en de akte — bespreekt u met uw eigen fiscalist en notaris.