U heeft er waarschijnlijk weleens van gehoord, of u maakt er zelf al gebruik van: de papieren schenking. Het is al decennia een van de meest gebruikte instrumenten om erfbelasting te beperken bij de overdracht van vermogen naar de volgende generatie. Maar eind maart 2026 kwam een opvallend bericht: het ministerie van Financiën heeft de papieren schenking voor het eerst op de lijst met "opmerkelijke belastingconstructies" geplaatst. Wat betekent dat voor u?
Wat is een papieren schenking precies?
Bij een papieren schenking schenkt u een bedrag aan uw kinderen, maar betaalt het niet daadwerkelijk uit. U erkent een schuld: het bedrag is verschuldigd aan uw kind, maar het geld blijft feitelijk bij u. Over die schuld betaalt u jaarlijks 6% rente aan uw kind. Pas bij overlijden wordt de schuld verrekend met de erfenis.
Het effect? Elk jaar verschuift er vermogen van uw nalatenschap naar uw kinderen, zonder dat u daadwerkelijk liquiditeit kwijtraakt. Op die manier verkleint u stapsgewijs de grondslag waarover straks erfbelasting verschuldigd is.
Waarom staat de constructie nu onder druk?
Het ministerie van Financiën en de Belastingdienst schatten dat de papieren schenking de schatkist jaarlijks circa 275 miljoen euro kost. Volgens het ministerie kan de constructie "de grondslag van de erfbelasting uithollen." Door de schenking op de lijst met opmerkelijke constructies te plaatsen, signaleert het kabinet dat het deze praktijk als onwenselijk beschouwt.
Dat wil niet zeggen dat de papieren schenking op dit moment verboden is. De constructie is volledig legaal en wordt al tientallen jaren door notarissen geadviseerd. Maar de vermelding op deze lijst is doorgaans een voorbode van mogelijke wetgeving. Het kabinet zou in de toekomst regels kunnen aanpassen om het fiscale voordeel te beperken of de voorwaarden aan te scherpen.
Wat zijn de huidige fiscale spelregels?
Bij een schenking aan uw kinderen geldt in 2026 een jaarlijkse vrijstelling van €6.908 per kind (beide ouders samen). Schenkingen boven deze vrijstelling zijn belast tegen het tarief van de schenkbelasting, dat voor kinderen 10% bedraagt over de eerste €158.669 en 20% daarboven.
Bij overlijden geldt voor kinderen een vrijstelling van €26.230 per kind. Het tarief voor erfbelasting is voor kinderen gelijk aan dat van de schenkbelasting: 10% over de eerste €158.669 en 20% daarboven. Voor een echtgenoot of partner geldt een aanzienlijk hogere vrijstelling van €828.035.
Een rekenvoorbeeld: stel u heeft een vrij vermogen van €2.000.000 en twee kinderen. Zonder planning betalen uw kinderen bij overlijden over het deel boven de vrijstellingen erfbelasting. Door jaarlijks aan elk kind €6.908 belastingvrij te schenken via een papieren schenking, verschuift u in tien jaar samen €138.160 naar uw kinderen zonder dat er schenk- of erfbelasting over verschuldigd is. De besparing aan erfbelasting bedraagt dan €13.816 (10% over €138.160) — en dat groeit naarmate u langer doorgaat.
Moet u nu actie ondernemen?
De plaatsing op de lijst is een waarschuwing, geen wetswijziging. Bestaande papieren schenkingen worden niet met terugwerkende kracht aangetast. Maar het is verstandig om uw situatie te laten beoordelen. Een aantal aandachtspunten:
De 6%-rente die u jaarlijks aan uw kinderen betaalt, moet daadwerkelijk worden voldaan. De Belastingdienst controleert hier steeds strenger op. Zorg er daarnaast voor dat de schenking notarieel is vastgelegd — dat biedt meer zekerheid bij eventuele discussies met de fiscus.
Let ook op de nieuwe 180-dagenregel per 2026: schenkingen binnen 180 dagen voor overlijden vallen voortaan uitsluitend onder de erfbelasting. Dit kan invloed hebben op de timing van uw planning.
Wat een Family Office voor u doet
Bij MyFamilyOffice bekijken wij uw volledige vermogenspositie in samenhang. Een papieren schenking kan een waardevol onderdeel zijn van uw estate planning, maar het is zelden het enige instrument. Wij brengen de fiscale gevolgen voor u in kaart, houden ontwikkelingen in wet- en regelgeving bij, en zorgen dat uw planning actueel blijft — ook als de spelregels veranderen.