U kent het vast: de papieren schenking. Al decennia een van de meest gebruikte instrumenten om vermogen fiscaal vriendelijk over te dragen aan de volgende generatie. Maar vorige week kwam het nieuws dat het ministerie van Financiën deze constructie voor het eerst heeft opgenomen op de lijst met 'opmerkelijke belastingconstructies'. Volgens het ministerie holt de papieren schenking de grondslag van de erfbelasting uit — goed voor een geschat belastingderving van 275 miljoen euro per jaar. Wat betekent dit voor u?
Hoe werkt de papieren schenking?
Bij een papieren schenking schenkt u een bedrag aan uw kinderen, maar u keert dat bedrag niet daadwerkelijk uit. In plaats daarvan blijft het geld als schuld in uw vermogen staan. U bent over die schuld jaarlijks een rente verschuldigd aan uw kinderen — minimaal 6% om de schenking fiscaal erkend te krijgen. Bij uw overlijden wordt de schuld verrekend met de erfenis, waardoor het bedrag al is overgedragen zonder dat daar (nogmaals) erfbelasting over verschuldigd is.
Het voordeel is duidelijk: u houdt de beschikking over uw vermogen zolang u leeft, terwijl u tegelijkertijd de nalatenschap verkleint. Met de huidige vrijstellingen — €828.035 voor een partner en €26.230 per kind — en tarieven van 10% over de eerste €158.669 en 20% daarboven, kan het belastingvoordeel bij grotere vermogens aanzienlijk zijn.
Waarom staat de constructie nu ter discussie?
Het ministerie van Financiën en de Belastingdienst publiceren jaarlijks een overzicht van belastingconstructies die zij als onwenselijk beschouwen. De papieren schenking stond daar tot nu toe niet op. De toevoeging signaleert dat Den Haag de constructie niet langer als reguliere estate planning beschouwt, maar als een structuur die de erfbelasting ondermijnt.
Dat wil niet zeggen dat de papieren schenking morgen verboden wordt. Er is op dit moment geen concreet wetsvoorstel ingediend. Maar de vermelding op deze lijst is doorgaans een voorbode van toekomstige wetgeving. Denk aan hoe eerder de jubelton (de verhoogde schenkingsvrijstelling voor een eigen woning) op een vergelijkbare lijst verscheen, om vervolgens in 2024 definitief te worden afgeschaft.
Wat kunt u nu doen?
De vraag die veel vermogende families zich stellen is: moet ik nú nog een papieren schenking doen voordat de regels veranderen? Dat hangt af van uw persoonlijke situatie. Een aantal overwegingen:
Ten eerste geldt dat bestaande papieren schenkingen naar verwachting gerespecteerd zullen worden. In het Nederlandse belastingrecht is het gebruikelijk dat lopende afspraken onder overgangsrecht vallen. Wie nu al een papieren schenking heeft lopen, hoeft waarschijnlijk niet in paniek te raken.
Ten tweede is de jaarlijkse rente-eis van 6% in de huidige markt een reële verplichting. U betaalt uw kinderen jaarlijks 6% rente over de schuld. Bij een papieren schenking van bijvoorbeeld €200.000 aan twee kinderen samen, is dat €12.000 per jaar — een bedrag dat daadwerkelijk moet worden uitgekeerd.
Ten derde zijn er alternatieve strategieën die wellicht beter passen bij uw situatie. Denk aan het jaarlijks benutten van de schenkingsvrijstelling van €6.908 per kind, of het inzetten van een familiefonds via certificering van aandelen. Ook de eenmalige verhoogde vrijstelling van €33.129 voor kinderen tussen 18 en 40 jaar biedt mogelijkheden.
Wat een Family Office voor u doet
Estate planning is geen kwestie van één instrument. Het gaat om het samenspel tussen uw BV-structuur, box 2-positie, box 3-vermogen en uw persoonlijke wensen voor de volgende generatie. Bij MyFamilyOffice analyseren wij uw complete vermogenssituatie en adviseren wij over de combinatie van strategieën die het beste bij uw familie past — niet alleen fiscaal, maar ook juridisch en emotioneel.
Nu de papieren schenking mogelijk onder druk komt te staan, is het verstandig om uw huidige estate planning te laten doorlichten. Niet om overhaast te handelen, maar om voorbereid te zijn op veranderingen.